“Mehmet Boynukalın kimdir, nerelidir?” sorusu, özellikle 2020 yılında Ayasofya Camii’ne baş imam olarak atanmasıyla ve ardından gündeme gelen tartışmalı paylaşımlarıyla sıkça aranmaya başlandı. Prof. Dr. Mehmet Boynukalın, İslam hukuku (fıkıh) alanında uzman bir akademisyen, hafız ve Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesidir. Aşağıda onun doğum yeri, eğitimi, akademik kariyeri ve kamusal görevlerine dair doğrulanabilir bilgiler yer alıyor.
Boynukalın, aynı soyadı taşıyan başka kişilerle sık sık karıştırıldığı için kamuoyunda zaman zaman “siyasetçi” olarak da anılmaktadır. Bu yazıda doğru kişiye odaklanıyor; hakkında dolaşan yanlış iddiaları kaynaklara dayanarak düzeltiyoruz.
Nereli? Doğduğu Yer ve Doğum Tarihi
Prof. Dr. Mehmet Boynukalın, 1971 yılında İstanbul’da doğmuştur. CNN Türk, Akşam, Karar, Yeni Şafak ve Biyografya gibi çok sayıda kaynak doğum yılını 1971 ve doğum yerini İstanbul olarak kaydeder. Kamuya açık kaynaklarda ailesinin herhangi bir Anadolu iline dayandığına dair teyit edilmiş bir bilgi bulunmamaktadır.
Bu noktada bir uyarı gereklidir: İnternette Boynukalın’ı “Rizeli”, “Trabzon’un Of ilçesinden” ya da “Kahramanmaraşlı” gösteren yazılar dolaşır; ancak bunların hiçbiri güvenilir kaynaklarca doğrulanmamıştır. Metinlerde geçen “Rizeli” sıfatı, kendisinin değil; hıfz ve kıraat eğitimini aldığı hocası, Dülgerzade Camii imam hatibi Rizeli Kurra Hafız İbrahim Gündoğar’ın memleketine aittir.
Akademik Kariyeri
Kur’an hıfzını ve kıraat ilmini İstanbul’da hafız İbrahim Gündoğar’dan tamamlayan Boynukalın, lisans eğitimini 1992 yılında Mısır’daki El-Ezher Üniversitesi’nde; yüksek lisansını (1995) ve doktorasını (1999) Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Hukuku Anabilim Dalı’nda tamamladı. Doktora tezinin başlığı “Fıkıh Usulünde Yenilenme İhtiyacı ve Ortaya Çıkardığı Tartışmalar”dır.
2000-2001 yıllarında Diyanet İşleri Başkanlığının yürüttüğü tefsir projesinde uzman olarak çalıştı; İmam Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı eserinin ilmî neşir projesinde yer aldı ve 2001-2006 arasında İngiltere’de bilimsel araştırmalar yaptı. 2006-2011 arasında Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi’nde (İSAM) İslam hukuku araştırma uzmanı ve İslam Ansiklopedisi ilim heyeti üyesi olarak görev yaptı.
2011 yılında İslam hukuku doçenti oldu ve İstanbul Şehir Üniversitesi’nde çalışmaya başladı; 2018 yılında profesör unvanını aldı. Haziran 2020’de İstanbul Şehir Üniversitesi’nin kapanmasının ardından Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Anabilim Dalı’na geçti ve halen burada öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
Hanefi mezhebinin kurucu imamlarından İmam Muhammed eş-Şeybânî’nin El-Asl adlı temel eserini Türkçeye çevirerek yayımlamış; çok sayıda Türkçe ve Arapça kitap, makale ve ansiklopedi maddesi kaleme almıştır. Çalışma alanları arasında ilk dönem fıkıh usulünün oluşumu, fıkıh usulünde yenilenme tartışmaları ve yazma eserlerin neşri sayılabilir.
Ayasofya Baş İmamı Görevi
24 Temmuz 2020’de, 86 yıl aradan sonra yeniden ibadete açılan Ayasofya Camii’nde ilk Cuma namazı kılınırken Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından baş imam olarak görevlendirildi. Mehmet Boynukalın, 8 Nisan 2021’de bu görevinden ayrıldı ve Marmara Üniversitesi’ndeki akademik çalışmalarına geri döndü. Görevde olduğu dönemde ve sonrasında yaptığı bazı sosyal medya paylaşımları ve açıklamaları kamuoyunda geniş yankı bulmuş, farklı kesimlerce eleştirilmiştir.
Siyasi Geçmişi: Söylentiler ve Soyad Karışıklığı
Mehmet Boynukalın’ın AK Parti milletvekili olduğu, TBMM’de görev yaptığı ya da bakanlık üstlendiği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmaz. Mevcut tüm biyografi ve haber kaynaklarında onun herhangi bir siyasi partide görev aldığına, milletvekili seçildiğine ya da bakanlık/kamu görevi üstlendiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır. Bu bilgiler, onun aynı soyadını taşıyan başka kişilerle karıştırılmasından kaynaklanır.
Bunların en bilineni, AK Partili siyasetçi ve eski Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı olan Abdurrahim Boynukalın’dır (d. 1987, Bremen) — o da “Mehmet” değildir. Aynı aileye mensup olan Diyanet İşleri eski başkan yardımcısı Hatice Boynukalın Şenkardeşler ve Millî Nizam Partisi kurucularından Rıfat Boynukalın da farklı kişilerdir. Bu yüzden bilgi ararken “Prof. Dr. Mehmet Boynukalın” (ilahiyatçı ve İslam hukuku profesörü) kimliğine sadık kalınmalıdır.
Özel Hayatı
Mehmet Boynukalın evli ve dört çocuk babasıdır. İyi derecede Arapça ve İngilizce bilmekte; her iki dilde de hutbe ve ders verebilmektedir.
Özet Bilgiler
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Doğum yılı | 1971 |
| Doğum yeri | İstanbul |
| Mesleği | Akademisyen, ilahiyatçı, hafız |
| Alanı | İslam Hukuku (fıkıh) |
| Eğitimi | El-Ezher Üniversitesi; Marmara Üniversitesi (yüksek lisans, doktora) |
| Unvanı | Profesör (2018) |
| Kurumu | Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi |
| Öne çıkan görevi | Ayasofya Camii eski baş imamı (2020-2021) |
| Medeni durumu | Evli, dört çocuk babası |
| Siyasi parti üyeliği | Yok |
Sıkça Sorulan Sorular
Mehmet Boynukalın kimdir?
İslam hukuku alanında uzmanlaşmış bir akademisyen, ilahiyatçı ve hafızdır. 2020-2021 yıllarında Ayasofya Camii’nin baş imamı olarak görev yapmış; hâlen Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Anabilim Dalı’nda profesördür.
Mehmet Boynukalın nerelidir?
1971 yılında İstanbul’da doğmuştur. Ailesinin farklı bir Anadolu iline dayandığı, güvenilir ve kamuya açık kaynaklarda doğrulanmamıştır.
Mehmet Boynukalın siyasetçi midir?
Hayır. AK Parti milletvekili ya da bakan olduğu iddiaları yanlıştır; bu durum, kendisinin siyasetçi Abdurrahim Boynukalın ile karıştırılmasından kaynaklanır.
Mehmet Boynukalın hangi üniversitede görev yapıyor?
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
